artikel

Onrechtvaardigheid in organisaties: het spel of de knikkers?

Geen categorie

Mensen hebben een diepe afkeer van onrechtvaardigheid. Dat blijkt wel uit de negatieve reacties als bonussen aan managers gepaard gaan met collectief ontslag van medewerkers. Prof. dr. Jef Syroit, hoogleraar psychologie aan de Open Universiteit, gaat op 8 juni 2012 in zijn afscheidsrede in op wat de psychologie te zeggen heeft over de onrechtvaardigheid in organisaties. Gaat het om het spel? Of gaat het om de knikkers?

Psychologen hebben in de loop der jaren veel onderzoek gedaan naar rechtvaardigheid in organisaties: hoe worden kosten en baten verdeeld? Daarbij verschoof de aandacht. Men keek steeds minder naar de uitkomsten van de verdeling (de knikkers) en steeds meer naar het proces zelf (het spel). Hoe zijn de procedures gehanteerd? Hoe gaat de werkgever met zijn mensen om? Hoe communiceert hij? Anders gezegd: de psychologie onderzoekt hoe de manager te werk moet gaan om ontevredenheid bij de medewerkers te voorkomen.

Verdoezelen
Jef Syroit stelt daar vraagtekens bij. Onderzoek laat zien dat als de managers het spel goed spelen, de benadeelden minder klagen. Maar de onbillijkheid wordt niet opgelost; alleen de negatieve effecten ervan worden afgezwakt. Doordat het onderzoek zich zo focust op procedures, interactie en informatie (procedurele, interactionele en informationele rechtvaardigheid), wordt genegeerd dat het kan leiden tot een onrechtvaardige verdeling (distributieve onrechtvaardigheid).

Onderzoek ook andere kant
Syroit roept zijn vakgenoten dan ook op om ook de andere kant te onderzoeken. Onder welke omstandigheden komen benadeelden wél in verzet, welke rol spelen machtsverhoudingen en hoe kunnen benadeelden daarmee omgaan. Maar hij doet ook een oproep naar de managers: als je als bedrijf serieus werk wilt maken van ‘responsible governance', dan vraagt dat meer dan juiste procedures en goed communiceren. Dan vraagt dat aandacht voor de knikkers en niet alleen voor het spel.

Over Jef Syroit
Jef Syroit studeerde Psychologie aan de K.U. Leuven. Vervolgens ging hij aan de slag bij de Universiteit van Tilburg waar hij in 1984 promoveerde op het onderwerp Interpersonal Injustice. In 1990 stapte hij over naar de Universiteit Utrecht waar hij universitair hoofddocent Sociale en organisatiepsychologie werd. In april 2001 trad hij in dienst van de Open Universiteit waar hij op 1 januari 2011 benoemd werd tot hoogleraar. Bij de Open Universiteit werkte hij onder andere aan de cursussen Conflicthantering en Groepen in organisaties. Op 8 juni 2012 om 16.00 uur spreekt hij in Heerlen zijn afscheidsrede uit bij de Open Universiteit.

Lees verder
Professionele ethiek. Morele besluitvorming in organisaties en professies
Handboek corporate governance.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels