artikel

Maak van ‘warme’ beslissingen een koud kunstje

Leiderschap

Is iedere beslissing die je neemt op basis van data automatisch juist? Of kan het zijn dat je een fout maakt?

Maak van ‘warme’ beslissingen een koud kunstje

Wij mensen denken van onszelf graag dat we rationele wezens zijn. Wezens die beredeneerd keuzes maken waar we volledig achter staan. Moderne datagedreven organisaties hebben vaak de illusie dat iedere beslissing die ze nemen op basis van data de juiste is. De keuze is immers niet gemaakt op basis van een vaag onderbuikgevoel.

De vraag is: is dat wel zo? Is iedere beslissing die je neemt op basis van data automatisch juist? Of kan het zijn dat je een fout maakt? Klopt bijvoorbeeld het analytische model op basis waarvan je de beslissing neemt wel? Neem je wel de juiste data in ogenschouw? Of betrek je gegevens die volstrekt irrelevant zijn, terwijl je belangrijke informatie over het hoofd ziet? In een vorige blog hebben we al belicht hoe moeilijk het is om de juiste informatie te selecteren die je nodig hebt bij een taak. En welke rol speelt emotie bij de beslissing?

Marshmellowtest: hoe meer zelfbeheersing hoe succesvoller
Beslissingen die je zonder emotie, puur op basis van analytische vaardigheden kunt nemen, noemen we ook wel koude beslissingen. Warme vaardigheden zijn nodig bij taken die direct gekoppeld zijn aan emoties. Die emoties komen vrij als je iets heel graag wilt hebben of bereiken.  Dat de rol van emotie vaak groter is dan je denkt wordt duidelijk in de marshmellowtest, die in de jaren zestig werd bedacht door professor Walter Mischel.

Een kind krijgt van een volwassene een marshmellow, met daarbij de opmerking: ik moet even weg. Als ik terugkom en je hebt de marshmellow nog niet opgegeten, dan krijg je een tweede. Het blijkt dat kinderen die de verleiding kunnen weerstaan en gaan voor de uitgestelde beloning op de lange termijn succesvoller en gelukkiger zijn in hun leven dan de kinderen die gingen voor de instantbevrediging. Hoe meer zelfbeheersing, hoe succesvoller we zullen zijn.

En daar komen we bij een lastig punt van strategische zakelijke beslissingen: we denken vaak dat dit koude beslissingen zijn, maar niets is minder waar. Er is vrijwel altijd emotie in het spel: Hoe lang hou je vast aan een strategie als het even tegen zit? Ontsla je de mensen waar je geen werk meer voor hebt? Ontwikkel je een ‘me too’ omdat je concurrent met een geweldig nieuw product op de markt is gekomen? Dit zijn beslissingen die je niet puur op basis van data en koude analytische vaardigheden kunt nemen. De emotie komt erbij.

Drie kern-executive vaardigheden
Wie zijn emotie wil leren beheersen teneinde de juiste beslissingen te nemen, zal drie kern-executive vaardigheden moeten ontwikkelen:
1. het werkgeheugen ofwel het vermogen om over een tijdspanne informatie te onthouden;
2. het vermogen om impulsen te onderdrukken en afleiders te negeren;
3. cognitieve en mentale flexibiliteit: het vermogen om je aan te passen aan veranderende eisen, prioriteiten of een kijk op iets.

Ontdek zelf
Weten hoe het zit met jouw warme executive vaardigheden? Ga dan naar psy.utwente of naar cognitivefun.
Op beide sites vind je diverse testen om je drie kern-executive vaardigheden te meten. Zo weet je waaraan je moet werken om van warme beslissingen een koud kunstje te maken.

Tekst: Mirjam Hulsebos

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels