artikel

Een beetje afstand is goed voor de creativiteit

Organisatie

De heersende gedachte is dat mensen beter presteren en creatiever zijn als ze bij elkaar in de buurt werken. Het ligt iets subtieler.

Een beetje afstand is goed voor de creativiteit

Fysieke afstand vermindert de communicatie tussen en efficiency van teamleden en de kwaliteit van hun resultaten, luidt de volkswijsheid. Het klinkt logisch, vooral voor innovatie-intensieve sectoren die zwaar leunen op mensen die tot doorbraakideeën komen vanuit contact met een heel diverse groep collega’s. Bedrijven als Google en Facebook hebben hun kantoren zelfs zo ingericht dat er zo veel mogelijk ‘toevallige ontmoetingen’ plaatsvinden. Toch ligt het net wat ingewikkelder, blijkt uit onderzoek van Wilfred Dolfsma (RUG) en René van der Eijk (RSM) onder lab-onderzoekers en projectmanagers bij DSM.

Welk type afstand?
De onderzoekers hebben meerdere soorten afstand onderscheiden:

  • fysieke afstand tussen collega’s (al dan niet ook geografisch);
  • organisationele afstand (tussen afdelingen);
  • hiërarchische afstand (machts- en autonomiekloof tussen lab-onderzoekers en hun senior managers);
  • persoonlijke verschillen (de band die je wel en niet voelt met collega’s);
  • cognitieve afstand (andere manieren van denken en nieuwe perspectieven);
  • direct contact (van labmensen met collega’s en leidinggevenden);
  • indirect contact.

De onderzoeksconclusie is dat afstand globaal geen negatieve effecten heeft – maar soms zelfs wel positieve effecten. Er zijn geen aanwijzingen dat fysieke/geografische afstand van invloed is op de individuele creativiteit van mensen en op het aantal patenten dat ze voortbrengen. Hetzelfde geldt voor organisationele afstand en persoonlijke verschillen: geen effect. Cognitieve afstand verbetert – in lichte mate – de patentprestaties maar zorgt voor wat minder individuele creativiteit. Direct contact met collega’s en managers is niet van invloed. Een groot netwerk van indirecte contacten (zelfs op afstand) heeft echter een sterk positief effect op de individuele creativiteit en iemands patentprestaties.

Het opmerkelijkst is misschien wel dat een flinke hiërarchische machtskloof mensen innovatiever maakt en zorgt voor betere patentprestaties. Volgens de onderzoekers kan dat komen doordat het mensen in lagere rangen stimuleert om hun beste ideeën vrijwillig door te spelen naar mensen hoger in de organisatie om in de gunst te komen bij leidinggevenden.

Bron: British Journal of Management, april 2016

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels