artikel

De pro’s en con’s van pro- en conlijstjes

Persoonlijke groei

Moet je bij belangrijke beslissingen afgaan op je lijstje met voor- en nadelen? Executive coach Chris Charyk begeleidt topmensen die topbeslissingen moeten nemen, waarbij enorm veel op het spel staat. Helpt het dan om lijstjes met voor- en nadelen bij je opties te maken?

De pro’s en con’s van pro- en conlijstjes

Voordelen van een lijstje

  • Het zorgvuldig afwegen van voor- en nadelen minimaliseert de kans dat je iets over het hoofd ziet. Je verdiept je denktraject nog verder als je de voor- en nadelen ook weegt.
  • Emotionele afstand. De lijstjes helpen je om wat meer neutrale afstand te nemen, doordat je de beslissingen als het ware tot ‘externe’ problemen maakt. Het voorkomt dat je emoties met je aan de haal gaan (een ‘amygdala hijack’ in de woorden van Daniel Goleman, de man van de emotionele intelligentie).

Nadelen

  • Risico op drie soorten cognitieve bias, door oversimplificatie. (1) Framing-effect: slechts twee alternatieven evalueren (duim omhoog of omlaag), en je aantal opties te laag inschatten. (2)Te veel zelfvertrouwen: de betrouwbaarheid van je oordeel overschatten, een niveau van precisie veronderstellen dat er in werkelijkheid niet is. (3) Illusie van controle: denken dat je uitkomsten onder controle hebt die in werkelijkheid niet te controleren zijn.
  • Afgaan op analytisch denken. Intuïtie en gutfeeling (‘direct knowing’ noemt Goleman dat) leiden geregeld tot aantoonbaar betere resultaten bij besluitvormingsprocessen.

Het eindoordeel
Deze lijstjes zijn uitsluitend nuttig bij de inleidende denkmanoeuvres. Vaak hebben CEO’s sterke – positieve of negatieve – persoonlijke emoties bij de uitkomsten van beslissingen. De kans op cognitieve bias, wishful thinking, zelf-beperkende overtuigingen en vergelijkbare barrières voor objectief denken is dan levensgroot. Zelfbewustzijnsreflectie en het actief aannemen van specifieke mindsets werpen licht op deze verborgen cognitieve vertekening. En dat leidt tot betere inzichten en beslissingen dan het maken van lijstjes alleen.

Bron: Harvard Business Review

Door: Yvonne Halink – redacteur Management Executive

Lees meer over lijstjes:

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels