artikel

Alert zijn, ook op zachte controls

Projectmanagement

Bij het project Maasvlakte-II bleef men 15% onder het beschikbare budget. Het project was ook op tijd klaar.

Alert zijn, ook op zachte controls

Grote infrastructurele projecten lopen meestal technisch en financieel gierend uit de hand. Hoe kan het dat het soms wel lukt en meestal niet? Dit was reden voor de auteurs van het boek Alert op risico om nader onderzoek te doen. Hoewel de aanleiding financieel van aard is, waren de conclusies evenzeer toepasselijk op technische missers, veiligheidsrisico’s of ongelukken.

Risicobewustzijn is niet in alle gevallen goed ontwikkeld. We zijn vaak geneigd om risico’s te onderschatten of zelfs te ontkennen. We gooien dingen graag over de heg. We nemen dingen onterecht aan. We zijn gevoelig voor gezag. Een gezagvoerder die te dominant is, is een gevaar voor de vliegveiligheid. We vragen te weinig feedback. Allemaal zaken die er niet toe bijdragen dat we voldoende alert zijn op risico’s. En dat er dingen fout gaan die makkelijk hadden kunnen worden voorkomen.

Risicomanagement is het zoeken en vinden van sturingskansen, een handelingsperspectief.
De wereld van kwaliteitszorg en -borging staat vol van procedures die er op gericht zijn tijdig te signaleren en bij te sturen. Kwaliteitsborging draait vooral om spreiding, bekende spreiding. Noem ook het probabilistisch ontwerpen. Dat veronderstelt dat het nooit precies zo gaat als op papier. Het zijn als regel routines. In routines schuilt weer het gevaar dat we over het hoofd zien als er iets van de routine afwijkt. De zogenaamde ‘black swans’, zaken en gebeurtenissen die we voor onvoorstelbaar of onmogelijk hielden. Vliegtuigen die zich express in een wolkenkrabber boren.

Harde controls zijn vooral technisch en bureaucratisch van aard. Meten, rapporteren, formulieren invullen, verantwoording afleggen, stempels zetten, parafen plaatsen, afrekenen, enzovoort. Harde controls zijn impopulair, maar ze schieten op allerlei plaatsen al paddestoelen uit de grond. Denk aan de vele toezichtautoriteiten die in het leven geroepen zijn. Toezicht op de banken, op de zorgverzekeraars, op de privacy, op personeel…
Harde controls zijn onmisbaar, maar het incrementele nut van meer inspanningen vlakt snel af.

Zachte controls laten zich moeiljker meten, maar zijn net zo essentieel: inzicht in elkaars en in de gedeelde belangen, transparantie, dialoog, vertrouwen, voorbeeldgedrag, gelijkwaardigheid, goed opdrachtgeverschap, collectief belang, enzovoort. Daarop gaat het vaak mis. Het falen van de Noord-Zuidllijn in Amsterdam is daar volledig op terug te voeren. De hard controls waren op orde. De zachte niet.

Een betere samenwerking tussen partijen in de bouw is een noodzakelijke voorwaarde voor succes, voor innovaties en voor het creëren van toegevoegde waarde. Het is een aanwijziging dat we het (ook) in die hoek moeten zoeken en niet (alleen) in het afdwingen van wijzigingen in voorschrift XYX. Kunnen samenwerken is een vaardigheid die van onschatbare waarde is, zelfs als die samenwerking je niet precies op het punt brengt waar jij graag was uitgekomen. Misschien kom je wel verder. Misschien wordt het resultaat wel beter gedragen. Misschien is het resultaat wel robuuster.
Bron: Quatremains, bol.com

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels