artikel

Van beheersing naar bedoeling

Organisatie

Excellerende organisaties houden de zaken liefst zo eenvoudig mogelijk en blijven dicht bij de menselijke natuur. ‘Verdraaide organisaties’ doen juist het tegenovergestelde. In het gelijknamige boek laat Wouter Hart zien hoe je de bureaucratie terugdringt en de prestaties en het werkplezier van de professionals versterkt.

Van beheersing naar bedoeling
Wouter Hart: ga staan voor de bedoeling

In Verdraaide organisaties zijn de natuurlijke principes van organiseren bedolven onder een lawine van kunstmatige managementlogica. Zij werken op basis van een door henzelf gecreëerd systeem waarin allerlei regels, afspraken en procedures de toon aangeven. Maar hoe ze ook hun best doen om hun processen te beheersen en daardoor hun beleidsdoelen te realiseren, de klant én de professionals die het werk moeten doen worden er meestal niet beter van.

Organisatieadviseur Wouter Hart en zijn medeschrijver Marius Buiting, directeur van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorginstellingen, prikken de ‘mythe van beheersbaarheid’ door en vervangen hem door een nieuwe manier van organiseren. Deze is gebaseerd op hoe écht succesvolle ondernemingen werken: niet vanuit de regels, maar vanuit de bedoeling van de organisatie. Ze nemen de vraag van de klant en de passie van de professional als uitgangspunt voor hun activiteiten en gebruiken de ‘systeemwereld’ als ondersteunend instrument. Zo bereiken ze een hogere klantwaardering, een grotere medewerkerstevredenheid en veel betere financiële resultaten.

De cirkels en hun kenmerken (klik voor groter)

De cirkels en hun kenmerken (klik voor groter)

De kunst is om de denkrichting (de pijl) in een verdraaide organisatie weer terug te zetten in de juiste richting. Dan ontstaat er een werkend alternatief voor een niet-efficiënte of niet-effectieve werkwijze. Aan het eind van het boek worden een aantal voorbeelden van zo’n omkeeroperatie gegeven. Een van de voorbeelden is hier opgenomen.

Stress in de zorg

Een voorbeeld uit de gezondheidszorg toont aan hoe het ‘rechtzetten’ van een verdraaide organisatie letterlijk en figuurlijk winst op kan leveren. Uit onderzoek blijkt dat symptomen van stress bij medewerkers in de zorg vooral worden veroorzaakt door tijdsdruk, onvoldoende overlegmogelijkheden met collega’s en een sterk prestatiegerichte leiderschapsstijl op de afdeling. Aandacht voor elkaar, zorgzaamheid – niet alleen voor de patiënten, maar ook voor collega’s – en voldoende tijd voor intercollegiaal overleg blijken juist factoren die de stress verminderen. En dat zijn bij uitstek de kenmerken van een organisatie die werkt volgens de principes die Hart
in zijn boek propageert. Een besturingsfilosofie die antwoord geeft op de paradox waarmee echt succesvolle ondernemingen zo goed weten om te gaan: ‘vrijheid geven en daardoor meer grip (en betere resultaten) krijgen’.

Kenmerken van de twee pijlrichtingen (klik voor groter)

Kenmerken van de twee pijlrichtingen (klik voor groter)

Samenvatting: Loes Meeuwissen

Reageer op dit artikel